A.Παπαδιαμάντη, Έμποροι των Εθνών

A.Παπαδιαμάντη, Έμποροι των Εθνών

Τετάρτη 28 Μαΐου 2014

Save Our Seas!!!!!!!!!!!

Β. Πισσίας: «Απαγορεύουν το ψάρεμα στη Μεσόγειο για να φέρουν τα χημικά» (Ηχητικό)

Για τις εξελίξεις στο θέμα της καταστροφής των χημικών της Συρίας μίλησε στον CandiaNews ο Βαγγέλης Πισσίας, μέλος της πρωτοβουλίας «Ένα καράβι για τη Γάζα». Όπως αποκάλυψε, δύομέρες πριν τις ευρωεκλογές εκδόθηκε υπουργική απόφαση με την οποία αναστέλλεται για δύο μήνες η αλιεία στην περιοχή της Μεσογείου, όπου αναμένεται να ξεκινήσει η υδρόλυση των χημικών της Συρίας.

Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, η αλιεία απαγορεύεται νοτιοδυτικά της Κρήτης και νότια της Πελοποννήσου και των Ιονίων Νήσων, τουλάχιστον μέχρι τις 22 Ιουλίου. Είναι ακριβώς το διάστημα κατά το οποίο, σύμφωνα με το σχεδιασμό, θα ξεκινήσει η καταστροφή των χημικών της Συρίας πάνω στο πλοίο Cape Ray.

Όπως ανέφερε ο κ. Πισσίας, η ομάδα των ακτιβιστών που θα βρεθεί όσο γίνεται πιο κοντά στο Cape Ray είναι έτοιμη και αυτή τη φορά θα έχουν μαζί τους και τους αλιείς της περιοχής, πραγματώνοντας την ιδέα του «κοινωνικού ακτιβισμού».

Ακούστε τι είπε στη συνέντευξή του:

Δευτέρα 12 Μαΐου 2014

"Σταγώνες" στην ΕΤ3.............

Η ΕΤ3 θα προβάλει το ντοκιμαντέρ την Τετάρτη, 14 Μαΐου, στις 18.00 και σε επανάληψη το Σάββατο 17 Μαΐου, στις 20.30, μία ημέρα πριν το δημοψήφισμα που οργανώνουν Θεσσαλονικείς πολίτες που αντιδρούν στην ιδιωτικοποίηση του νερού, με κάλπες έξω από τα εκλογικά κέντρα των αυτοδιοικητικών εκλογών της Θεσσαλονίκης. 

(Πηγή: ertopen)



Τετάρτη 12 Μαρτίου 2014

Ευστάθιος Κατσίκας, ξυλογλύπτης: Οι Τρεις Ιεράρχες του Παπαδιαμάντη και το τρενάκι του Πηλίου

Ευστάθιος Ε. Κατσίκας
Ξυλουργός – Ξυλογλύπτης

1871-1925

Ο Ευστάθιος Ευσταθίου Κατσίκας γεννήθηκε στη Σκιάθο το 1871. Ορφανός κι από τους δυο γονείς, μεγάλωσε δίπλα σε μια θεία του. Από μικρή ηλικία άρχισε να εργάζεται δείχνοντας ιδιαίτερο ζήλο, δημιουργικότητα αλλά και ταλέντο. Σε ηλικία δεκατριών ετών, με τη βοήθεια φίλων του, συγκέντρωσε τα υλικά και έχτισε κυριολεκτικά με τα χέρια του, εξ αρχής, ένα μικρό σπιτάκι για χάρη της θείας που τον είχε μεγαλώσει.
   Η βασική του ιδιότητα ήταν αυτή του ξυλουργού – για ένα διάστημα πέντε ετών εργάστηκε και στο εμπορικό ναυτικό. Πάντως, έδειξε νωρίς ότι κατείχε γενικότερα εμπορικό και επιχειρηματικό δαιμόνιο, πρωτοφανές για την εποχή του. Αυτά, βέβαια, σε συνδυασμό με μια ανήσυχη, καλλιτεχνική φύση: ο Ευστάθιος Κατσίκας ήταν παράλληλα ταλαντούχος ξυλογλύπτης.
   Στις 16 Ιουλίου του 1895 παντρεύεται στη Σκιάθο τη Μόρφω Γεωργίου Σαρρή. Μαζί αποκτούν έξι (6) παιδιά: την Ελένη (1896), το Γεώργιο (6/6/1900), την Αρετή (1903), τη Μαρίνα (1906), τη Σοφία (1908) και τελευταία την Ευαγγελία (1911). Το 1906 η δεκάχρονη Ελένη και η νεογέννητη Μαρίνα αρρωσταίνουν από ευλογιά. Για το φόβο εξάπλωσης της ασθένειας, η – τότε – κοινότητα  απαιτεί την απομάκρυνση των αρρώστων από το χωριό. Ο πατέρας, μαζί με τη μητέρα και τα δυο άρρωστα παιδιά καταφεύγουν στο μοναστήρι του αγίου Χαραλάμπους. Τελικά το βρέφος πεθαίνει, και η μητέρα Μόρφω αναγκάζεται να το θάψει με τα ίδια της τα χέρια… Αργότερα, το 1932 πεθαίνει στη Σκιάθο και η Σοφία Κατσίκα, σε ηλικία 24 ετών, από πνευμονία. 
Μόρφω Γεωργίου Σαρρή

   Ο Ευστάθιος Κατσίκας εξακολούθησε με επιτυχία το επάγγελμα του ξυλουργού – επιδεικνύοντας επιχειρηματική δεινότητα σε μια εποχή γενικής οικονομικής ύφεσης. Παράλληλα στο διάστημα που εργαζόταν στη Σκιάθο κατασκεύασε μια σειρά από εξαιρετικά ξυλόγλυπτα, με κορυφαία τα υψηλής τέχνης επιχρυσωμένα βημόθυρα του ναού των Τριών Ιεραρχών (Εικ. 3, 4, 5)  τα οποία φέρουν χρονολογία 1906. Πιστό αντίγραφο (χωρίς όμως επιχρύσωση) κατασκεύασε την ίδια εποχή και για το ναΰδριο της Ζωοδόχου Πηγής (Παναγία Ντουμάν) (Εικ. 6, 7, 8), ενώ φέρει το όνομά του και το ξυλόγλυπτο προσκυνητάρι του αγίου Νικολάου στο ναό των Τριών Ιεραρχών (Εικ. 9, 10, 11), κατασκευασμένο το 1911. Δικά του έργα είναι και τα δύο εικονοστάσια στο ναό της Παναγίας Λιμνιάς, που φέρουν επίσης το όνομά του.

Εικόνα 3-Σκιάθος, ναός Τριών Ιεραρχών. Το μαρμάρινο τέμπλο του Τήνιου Γ. Καπαριά (έτος κατασκευής: 1883) με τα ξυλόγλυπτα βημόθυρα του Ε. Κατσίκα (1906)


Εικόνα 4-Ναός Τριών Ιεραρχών: η ωραία Πύλη. Τα ξυλόγλυπτα επιχρυσωμένα βημόθυρα του Ε. Κατσίκα (1906)


Εικόνα 5-Τα βημόθυρα των Τριών Ιεραρχών.

Εικόνα 6-Σκιάθος, ναΰδριο Ζωοδόχου Πηγής (Παναγία Ντουμάν). Τα ξυλόγλυπτα βημόθυρα, έργο Ευσταθίου Ε. Κατσίκα.

Εικόνα 7-Το ξυλόγλυπτο τέμπλο της Παναγίας Ντουμάν (λεπτομέρεια)

Εικόνα 8-Το ξυλόγλυπτο τέμπλο της Παναγίας Ντουμάν (λεπτομέρεια)

Εικόνα 9-Ναός Τριών Ιεραρχών. Το προσκυνητάρι του Αγίου Νικολάου

Εικόνα 10-Το προσκυνητάρι του Αγίου Νικολάου (λεπτομέρεια)

Εικόνα 11-Το προσκυνητάρι του Αγ. Νικολάου. Η επιγραφή:

«ΕΡΓΟΝ  ΤΕ  ΚΑΙ  ΑΦΙΕΡΩΜΑ  ΕΥΣΤ.  ΚΑΤΣΙΚΑ   1911»

   Παρ’όλα αυτά, η συγκεκριμένη χρονική περίοδος για τη Σκιάθο αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολη. Ο βασικός λόγος ήταν η μειωμένη παραγωγή ελιάς. Αυτό είχε σαν άμεση συνέπεια την οικονομική ύφεση, μια και η παραγωγή λαδιού – εκτός από τη θάλασσα – ήταν μια από τις βασικές πλουτοπαραγωγικές πηγές για το νησί. Η κατάσταση αυτή οδήγησε σε αδιέξοδο πολλούς επαγγελματίες της στεριάς. Για παράδειγμα, ένα σίγουρο έσοδο για τους ξυλουργούς ήταν το χτίσιμο σπιτιών – μια και το μεγαλύτερο μέρος του εσωτερικού των οικοδομών ήταν ξύλινο. Όμως τώρα που δεν υπήρχε η ελιά, σχεδόν κάθε δραστηριότητα είχε σταματήσει.
   Ενώ λοιπόν είχε ήδη δημιουργήσει οικογένεια, ο Ευστάθιος Κατσίκας βρέθηκε ξαφνικά μπροστά σε οικονομικό αδιέξοδο. Αποφασίζει λοιπόν να αναζητήσει αλλού νέες ευκαιρίες. Η κοντινότερη, μεγαλύτερη αγορά εργασίας ήταν η γειτονική πόλη του Βόλου.
   Στο Βόλο τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα – αν και όχι ιδανικά, ούτε για τους ξυλουργούς. Όμως, ο Ευστάθιος Κατσίκας διακρινόταν μεταξύ άλλων και για την επινοητικότητά του στις δύσκολες καταστάσεις. Γρήγορα αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να αξιοποιήσει την ικανότητά του στην ξυλουργική φτιάχνοντας ξύλινα παντζούρια για τις νέες οικοδομές. Τα παντζούρια που συνήθιζαν να τοποθετούν στα νέα σπίτια του Βόλου, εκείνη την εποχή – τα λεγόμενα «φυλλαράκια» – διαφορετικά από αυτά που συνηθίζονταν στα νησιά – απαιτούσαν ειδική κατασκευή και περισσότερη δουλειά από τους ξυλουργούς. Γρήγορα λοιπόν έτσι κατακτά την αγορά του Βόλου και κατορθώνει να μη μένει ποτέ χωρίς δουλειά – ακόμα κι όταν πολλοί συνάδελφοί του μένουν άπραγοι. Έτσι όχι μόνο σώζει την οικογένειά του από τη φτώχεια, αλλά καταφέρνει με τη δουλειά του να αγοράσει στο Βόλο σεβαστή ακίνητη περιουσία.
   Περίπου την ίδια εποχή (1895), στα πλαίσια της πολιτικής του Χαρίλαου Τρικούπη περί σιδηροδρόμων, είχαν μόλις υπογραφεί τα συμβόλαια με το Ελληνικό Δημόσιο για την επέκταση του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου προς τα ανατολικά – με σκοπό την ένωση του Βόλου με τα παράλια του Παγασητικού, που στερούνταν συγκοινωνιακών μέσων. Ανάδοχος εταιρεία ήταν οι «Σιδηρόδρομοι Θεσσαλίας», ενώ ο σχεδιασμός και η επίβλεψη ανατέθηκαν στον Ιταλό μηχανικό Εβαρίστο ντε Κίρικο (Εικ. 12)-πατέρα του διάσημου υπερρεαλιστή ζωγράφου Τζιόρτζιο ντε Κίρικο.
Εικόνα 12-Evaristo De Chirico

Ο Εβαρίστο ντε Κίρικο συστήνει την εταιρεία “Enterprise de Chirico et Compagnie”, η οποία στελεχώνεται με ξένους μηχανικούς και εργοδηγούς. Για την κατασκευή του έργου επιστρατεύονται Ιταλοί εργάτες, αλλά και Πηλιορείτες χτίστες. Ανάμεσα στο ντόπιο δυναμικό που αξιοποιεί ο Εβαρίστο θα είναι και ο Ευστάθιος Κατσίκας, που θα εργαστεί ως ξυλουργός κατασκευάζοντας τις ανοιχτές, ξύλινες επιβατικές άμαξες που θα χρησιμοποιηθούν στο –θρυλικό, πλέον- τρενάκι του Πηλίου (εικ. 13).

Εικόνα 13-Το τρενάκι του Πηλίου

   Η επιτυχημένη συνεργασία του με τους «Σιδηρόδρομους Θεσσαλίας» και την εταιρεία του Εβαρίστο ντε Κίρικο, αλλά και η προσωπική του εργασία τον βοηθούν να εδραιωθεί πλέον στην πόλη του Βόλου ως ξυλουργός και να ανοίξει το δικό του ιδιόκτητο ξυλουργείο στο κέντρο του Βόλου, απέναντι ακριβώς από το ναό της Αναλήψεως. Εκεί θα προσλάβει βοηθό και τον μετέπειτα ιεροψάλτη και πρωτοψάλτη επί σειρά ετών στο ναό της Αναλήψεως Βόλου-και ταλαντούχο μουσικό- Κωνσταντίνο Κουτούμπα, ο οποίος στη συνέχεια θα γίνει και ο σύζυγος της πρωτότοκης κόρης του, Ελένης (Εικ. 14).


Εικόνα 14-Κωνσταντίνος και Ελένη Κουτούμπα

   Δυστυχώς όμως, ενώ βρίσκεται ακόμα στην πιο δημιουργική φάση της ζωής του, θα εισαχθεί στο Αχιλλοπούλειο Νοσοκομείο Βόλου με ειλεό, σε ηλικία 54 ετών. Εξαιτίας του ελλιπούς ιατρικού εξοπλισμού της εποχής, η εγχείρηση θα πετύχει μεν, αλλά η καρδιά του ασθενούς δε θα αντέξει… Ο Ευστάθιος Κατσίκας θ’αφήσει την τελευταία του πνοή το πρωί της 12ης Αυγούστου του 1925.





Ευστάθιος Κατσίκας – Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης & ληξιαρχική πράξη θανάτου 
(Αρ. 2/1926)
(πηγή: Δήμος Σκιάθου)





Η ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ευσταθίου Ε. Κατσίκα:

(Χαρακτηριστικά αναφέρεται στην –τότε – Κοινότητα Σκιάθου, που υπαγόταν μάλιστα στο Νομό Ευβοίας. Ως αιτία θανάτου του Ευσταθίου Ε. Κατσίκα η πράξη αναφέρει «ένεκεν περισφίγξεως του εντέρου»…)

«Εν Σκιάθῳ σήμερον τήν πέμπτην 5 Ιανουαρίου
1926 […] ημέραν τρίτην κ΄ ώραν 10 π.μ. ενεφα-
νίσθη ενώπιον εμού του [Μ.Γριβελαίου] ληξιάρ-
χου της Κοινότητος Σκιάθου, του Νομού Ευ-
βοίας ο Γεώργιος Ε. Κατσίκας [κάτοικος]
Σκιάθου ηλικίας ετών 36 επαγγέλματος
ξυλουργός και εδήλωσεν ότι την 12 Αυγούστου
1925 έτους ημέραν τετάρτην κ’ ώραν 7 π.μ.
εις τον Νοσοκομείον Αχιλλοπούλειον Βόλου
απεβίωσεν ο πατήρ του Ευστάθιος Ε.
Κατσίκας ετών 54 επαγγέλματος
ξυλουργός κάτοικος Κοινότητος Σκιά-
θου ένεκεν περισφίγξεως του εντέρου._

Και αφού εβεβαιώθημεν περί της
αποβιώσεώς του συνετάξαμεν την παρού-
σαν πράξιν εν τω [Κοινοτικώ] καταστή-
ματι επί παρουσία των μαρτύρων
[Α. Τρακόσα] κ΄ Ν. Βεδιλινή […]
[…]
τους μάρτυρας υπογράφεται παρ’ αυτών κ΄ ημών
ως έπεται.

Ο δηλών                                                                                                         Ο ληξίαρχος
Γ. Κατσίκας                                                                                           [Γριβελαίος]

                                                                                                               Οι μάρτυρες
                                                                                                               [Α. Τρακόσας]
                                                                                                               Ν. Βιδιλινις»


Συμπληρωματικά:

(Πηγή: Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμων)

ΔΙΚΤΥΟ: “Σιδηρόδρομοι Θεσσαλίας» 
Τεκμηριωτικές - ιδρυτικές παράμετροι δικτύου:. Η ένωση της Θεσσαλίας με το «Βασίλειον της Ελλάδος» το 1881 προκάλεσε συναισθήματα ευφορίας , τόσο στον Ελληνικό λαό , όσο και στην ηγεσία του . Οι λόγοι ήταν προφανείς . Είχαν προηγηθεί τρία χρόνια διπλωματικού μαραθώνιου , κόντρα στις κωλυσιεργίες της Οθωμανικής κυβερνήσεως , που απέβλεπαν στην μη εφαρμογή τελικά της αποφάσεως του «Συνεδρίου του Βερολίνου» του 1878 , με την οποία εκχωρούνταν στην Ελλάδα η Θεσσαλία και η περιοχή της Άρτας . Η Ελληνική οικονομία , η οποία ήδη τα τελευταία δέκα χρόνια παρουσίαζε μία αξιόλογη ανάπτυξη , μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας αποκτούσε πολύ μεγαλύτερες αναπτυξιακές δυνατότητες . Τέλος , για πρώτη φορά μετά την επίσημη αναγνώριση της Ελληνικής ανεξαρτησίας , το 1830 , αποσπώνταν εδάφη από την Οθωμανική Αυτοκρατορία , για να ενωθούν με την «μητέρα πατρίδα» , αναπτερώνοντας έτσι τις ελπίδες για την πραγματοποίηση της «Μεγάλης Ιδέας» . Ήταν φυσικό λοιπόν για το Ελληνικό κράτος , στα νέα του εδάφη , αφ’ ενός μεν να θέλει να επιδείξει τις εκσυγχρονιστικές του δυνατότητες και το εξευρωπαϊσμένο του πρόσωπο , σε αντίθεση με την οπισθοδρομικότητα και την στασιμότητα της Οθωμανικής διοίκησης , στέλνοντας έτσι ένα μήνυμα κρατικής αξιοπιστίας και προς τις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις , αφ’ ετέρου δε να προχωρήσει στην κατασκευή των κατάλληλων υποδομών για την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών αυτών των εδαφών . Και βέβαια στις μεταφορές αυτό μεταφράζονταν σε ένα λιμένα και σε ένα σιδηροδρομικό δίκτυο που θα εξυπηρετούσε όλον τον Θεσσαλικό κάμπο . Γι’ αυτό , πριν ακόμη αποχωρήσουν και οι τελευταίοι εκπρόσωποι της Οθωμανικής διοίκησης , η τότε κυβέρνηση του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου διαπραγματεύθηκε και υπέγραψε , την 11 Σεπτεμβρίου 1881 , μία σύμβαση με τον Κωνσταντινουπολίτη Τραπεζίτη Θεόδωρο Μαυρογορδάτο , για την κατασκευή και εκμετάλλευση μιας σιδηροδρομικής γραμμής που θα συνέδεε τον Βόλο με την Λάρισα . 


Πολιτειακοί παράγοντες δημιουργίας δικτύου, συμβάσεις και θεσμικό χρονολόγιο: Τον επόμενο χρόνο (1882) αναλαμβάνει Πρωθυπουργός της Ελλάδος ο Χαρίλαος Τρικούπης ο οποίος είναι αντίθετος με την σύμβαση που υπέγραψε ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος , διότι στον ανάδοχο παραχωρείται το πλέον εύκολο και προσοδοφόρο τμήμα του αναγκαίου για την ανάπτυξη της Θεσσαλίας σιδηροδρομικού δικτύου , χωρίς καμία δέσμευσή του αναδόχου για την κατασκευή και του υπόλοιπου τμήματος αυτού , γι’ αυτό και επαναδιαπραγματεύεται την σύμβαση , προσαρμόζοντάς την, εκτός των άλλων , και στην στρατηγική που προτίθεται να ακολουθήσει για την κατασκευή και λειτουργία σιδηροδρομικών δικτύων και στην υπόλοιπη Ελλάδα . Στις 13 Μαΐου 1882 λοιπόν υπογράφεται μία νέα σύμβαση , μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του Θεόδωρου Μαυρογορδάτου, ως εκπροσώπου του Τραπεζικού του οίκου “Fils A. Mavrogordato” , η οποία επικυρώνεται με τον ν. ΑΜΗ/1882 . Ο ανάδοχος υποχρεούται να κατασκευάσει ένα δίκτυο με γραμμή μετρικού πλάτους που θα συνδέει , τον Βόλο με την Λάρισα , μέσω Βελεστίνου και το Βελεστίνο με την Καλαμπάκα , όπου και θα τερματίζει , μέσω των Φαρσάλων , της Καρδίτσας και των Τρικάλων . 



Νομικές υποστάσεις δικτύου: Ο Μαυρογορδάτος , ως εκπρόσωπος του Τραπεζικού του οίκου με έδρα την Κωνσταντινούπολη “Fils A. Mavrogordato” , υπογράφει την σύμβαση με το Ελληνικό Δημόσιο και στην συνέχεια ιδρύει , την 25η Οκτωβρίου 1882 , μία Ελληνική Ανώνυμη Εταιρεία με τίτλο «Σιδηρόδρομοι Θεσσαλίας» και έδρα την Αθήνα . Μέτοχοι της εταιρείας αυτής , εκτός από τον Τραπεζικό οίκο του Μαυρογορδάτου , ήταν η «Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος» , η «Προνομιούχος Τράπεζα ΗπειροΘεσσαλίας» και η «Τράπεζα Βιομηχανικής Πίστεως» . Στην εταιρεία αυτή εκχωρεί το δικαίωμα κατασκευής και εκμετάλλευσης του υπό κατασκευή δικτύου . Το 1955 η Εταιρεία αυτή απορροφάται από το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου «Σιδηρόδρομοι του Ελληνικού Κράτους» , μετά από την αδυναμία της να συνεχίσει την εκμετάλλευση του δικτύου . 



Σιδηροδρομικές και μη προσωπικότητες, θετικές ή όχι για μέσα σταθερής τροχιάς:  Σημαντικό ρόλο στην δημιουργία του δικτύου αυτού έπαιξε ο Χαρίλαος Τρικούπης , χωρίς τις παρεμβάσεις και την στρατηγική του οποίου θα ήταν μάλλον απίθανο να κατασκευασθεί και ο δεύτερος κλάδος του. 



Εκτός από την ακύρωση της σύμβασης που είχε υπογράψει ο Κουμουνδούρος , για τους λόγους που προαναφέραμε , η στρατηγική του Τρικούπη , την οποία , παρά τις έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης κατάφερε να επιβάλει τελικά , στηρίζονταν στις εξής αρχές και αξιολογήσεις :
Α.-Η αυτόματη ενσωμάτωση της χώρας στο διεθνές εμπορικό κύκλωμα , μετά την κατασκευή κάποιων σιδηροδρομικών γραμμών , που αν συνέβαινε θα απαιτούσε την κατασκευή γραμμών κανονικού εύρους , δεν ήταν πιθανή στο ορατό μέλλον . 
Β.- Οι συνθήκες που υφίσταντο στην Ελλάδα (χώρα ορεινή , αραιοκατοικημένη , με μικρή ανάπτυξη και άρα με μικρή ζήτηση μεταφορικού έργου , αλλά και εκτεταμένη ακτογραμμή , που επέτρεπε τον ανταγωνισμό του σιδηρόδρομου από το πλοίο ) μείωναν τις δυνατότητες κέρδους των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων , που θα εκμεταλλεύονταν τις διάφορες γραμμές και κατέτασσαν , τις γραμμές αυτές , στην κατηγορία των γραμμών τοπικού χαρακτήρα , επιτρέποντας επομένως την κατασκευή γραμμής μετρικού πλάτους (1 μ.) , το οποίο είχε ως συνέπεια πολύ μικρότερο κόστος , τόσο κατασκευής , όσο και εκμετάλλευσης . Ως μόνη εξαίρεση προέβλεπε την γραμμή από την Αθήνα προς τα σύνορα , αφού αυτή προορίζονταν να ενώσει την Πρωτεύουσα με τα Ευρωπαϊκά σιδηροδρομικά δίκτυα , που ήταν κανονικού εύρους . 
Γ.- Το κράτος , εκμεταλλευόμενο την βελτίωση της εξωτερικής του πίστης , όφειλε , με το μικρότερο δυνατόν κόστος και την μικρότερη δυνατή επιβάρυνσή του , να προσελκύσει ξένα και Ελληνικά κεφάλαια από το εξωτερικό και να προωθήσει το συντομότερο , πριν δηλαδή μεταβληθούν οι ευνοϊκές για την Ελλάδα διεθνείς συνθήκες , την κατασκευή όσο το δυνατόν περισσότερων σιδηροδρομικών γραμμών .
Δ.- Ό, που δεν θα ανταποκρίνονταν το ιδιωτικό κεφάλαιο , το κράτος όφειλε να κατασκευάσει αυτό τις σιδηροδρομικές γραμμές και να τις εκχωρήσει απλώς προς εκμετάλλευσή σε ιδιώτες , ώστε να κατασκευασθούν όσο το δυνατόν περισσότερες από τις προγραμματισμένες γραμμές . 
Ε.- Το κράτος , όπου θα είναι αναγκαίο για την προσέλκυση επενδυτών , θα επιδοτήσει ένα ποσοστό του κόστους κατασκευής της γραμμής , αντί να εγγυηθεί ένα ελάχιστο κέρδος κατά την εκμετάλλευσή της , όπως έκανε επί παραδείγματι η Οθωμανική Κυβέρνηση στις δικές της γραμμές .



Η ιστορία δικαίωσε τον Τρικούπη για τις επιλογές του αυτές , αφού οι προβλέψεις του αποδείχθηκαν ορθές. Όσοι δε του αποδίδουν την ευθύνη για τα προβλήματα που προκαλεί σήμερα η μετρικού πλάτους γραμμή όπου υφίσταται ακόμη , αγνοούν ότι η ευθύνη γι’ αυτό δεν βαρύνει τον Τρικούπη , ο οποίος είχε να επιλέξει μεταξύ της κατασκευής ή μη σιδηροδρομικού δικτύου στην Ελλάδα , αλλά στους μετά το 1920 , κυρίως , πολιτικούς και κυβερνήσεις οι οποίες , ενώ είχαν μεταβληθεί αρκετά οι συνθήκες στην χώρα και είχε αυξηθεί η ζήτηση μεταφορικού έργου , ούτε εκσυγχρόνισαν το σιδηροδρομικό δίκτυο , με την αλλαγή του εύρους σε κανονικού πλάτους και άλλες παρεμβάσεις , ούτε και το επεξέτειναν . Άλλωστε ο Τρικούπης , αντικρούοντας στην Βουλή τα επιχειρήματα της αντιπολίτευσης υπέρ της κατασκευής γραμμών κανονικού εύρους , είπε , μεταξύ άλλων , ότι εάν μεταβάλλονταν οι συνθήκες , θα ήταν εύκολο για την κυβέρνηση να μετατρέψει την μετρική γραμμή σε κανονικού εύρους , το οποίο και δεν έκαναν οι κυβερνήσεις της επόμενης εκατονταετίας ! 



Σημαντικό ρόλο όμως στην καλή κατασκευή και στην εκμετάλλευση του δικτύου έπαιξε ο Ιταλός μηχανικός Evaristo de Chirico , πατέρας του μεγάλου σουρρεαλιστή ζωγράφου Giorgio de Chirico , ο οποίος γεννήθηκε στον Βόλο το 1888 , λόγω ακριβώς της απασχόλησης του πατέρα του στους «Σιδηροδρόμους Θεσσαλίας» . Η συμβολή του Evaristo de Chirico ήταν μεγάλη , ιδιαίτερα στην επίλυση πολλών τεχνικών προβλημάτων , κατά την κατασκευή της γραμμής του Πηλίου , αλλά και στην εισαγωγή και ενσωμάτωση στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του δικτύου των «Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας» , νέων τεχνολογιών . 



Χρονολόγιο κατασκευαστικών εργασιών : Την 11η Ιουλίου 1883 η σιδηροδρομική γραμμή φθάνει στην Λάρισα , η μη κατασκευή όμως των απαραίτητων εγκαταστάσεων και οι μεγάλες πλημμύρες στον Θεσσαλικό κάμπο τον επόμενο Οκτώβριο , που προκαλούν μεγάλες ζημίες στην γραμμή , δεν επιτρέπουν την παράδοσή της στην κυκλοφορία . Την 13η Νοεμβρίου 1885 η γραμμή παραδίδεται μέχρι τα Φάρσαλα , την 30η Ιουνίου μέχρι τους Σοφάδες , την 3η Οκτωβρίου μέχρι την Καρδίτσα , την 9η Μαρτίου 1886 μέχρι τους Στεφανουσαίους και τέλος την 16η Ιουνίου 1886 μέχρι την Καλαμπάκα . Το 1889 οι «Σιδηρόδρομοι Θεσσαλίας» αποφασίζουν να κατασκευάσουν μία γραμμή πλάτους 0,60 εκ. του μέτρου , η οποία θα συνέδεε τον Βόλο με τα χωριά του Πηλίου , Άνω Λεχώνια , Μηλιές και Ζαγορά και η οποία θα εξυπηρετούσε την μεταφορά, τόσο των κατοίκων και των επισκεπτών , όσο και της γεωργικής παραγωγής του Πηλίου και για η οποία ευελπιστούσαν ότι θα αύξανε και τα έσοδα της εταιρείας , που ορισμένες χρονιές ήταν οριακά ή και λιγότερα των δαπανών του δικτύου . Οι μελέτες ολοκληρώνονται το 1893 τελικά , οπότε και εκδίδεται ο ν. ΒΡΗΒ/1893 , ο οποίος επικυρώνει την σύμβαση που είχε ήδη υπογραφεί μεταξύ της εταιρείας και του Ελληνικού Δημοσίου , για την κατασκευή της γραμμής μέχρι τα Άνω Λεχώνια. Τον Μάρτιο του 1894 αρχίζουν οι εργασίες και το τμήμα της γραμμής μέχρι τα Άνω Λεχώνια , ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο του 1895 . Τα κέρδη που απέφερε αρχικά η γραμμή αυτή οδήγησαν την εταιρεία των «Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας» στην απόφαση να προχωρήσουν στην κατασκευή και του τμήματος μέχρι τις Μηλιές. Παρά τις αντιρρήσεις της τότε κυβερνήσεως , υπογράφεται τελικά, στις 16 Σεπτεμβρίου 1900, και η σύμβαση αυτή με το Ελληνικό Δημόσιο, η οποία επικυρώνεται με τον ν. ΒΧΝΘ/1900. Το επόμενο έτος αρχίζει η κατασκευή της γραμμής , η οποία και αποπερατώνεται τον Ιούλιο του 1903 . Το 1960 οι Σ.Ε.Κ. ανακατασκευάζουν την γραμμή Βόλου – Λάρισας , ώστε να έχει κανονικό πλάτος (1,435) , να δέχεται μεγαλύτερο βάρος κατ’ άξονα και να επιτρέπει μεγαλύτερες ταχύτητες . Μετά το 1997 διακόπτεται η κυκλοφορία στο τμήμα Βελεστίνο – Καλαμπάκα , ώστε να ολοκληρωθούν τα έργα ανακατασκευής του τμήματος της γραμμής από τον Παλαιοφάρσαλο στην Καλαμπάκα , τα οποία ολοκληρώνεται σταδιακά μέχρι τον Ιανουάριο του 2001 . Πρόκειται για μια σύγχρονη γραμμή κανονικού πλάτους (1,435) , που μπορεί να δέχεται μεγαλύτερο βάρος κατ’ άξονα και ταχύτητες 150 χλμ/ώρα . 



Χρονολόγιο τμηματικών λειτουργιών δικτύου: Την 23η Απριλίου 1884 παραδίδεται προς εκμετάλλευση η γραμμή από τον Βόλο στην Λάρισα , της οποίας τα εγκαίνια έγιναν με μεγάλη λαμπρότητα , παρουσία της Βασιλικής οικογένειας . Την 13η Νοεμβρίου 1884 παραδίδεται στην κυκλοφορία το τμήμα της γραμμής από το Βελεστίνο μέχρι τα Φάρσαλα , την 30η Ιουνίου 1885 μέχρι τους Σοφάδες , την 3η Οκτωβρίου 1885 μέχρι την Καρδίτσα και τέλος την 16η Ιουνίου 1886 μέχρι την Καλαμπάκα . Όσον αφορά την γραμμή του Πηλίου , το μεν τμήμα της από τον Βόλο μέχρι τα Άνω Λεχώνια παραδίδεται στην κυκλοφορία την 12η Οκτωβρίου 1895 , το δε τμήμα της από τα Ανω Λεχώνια μέχρι τις Μηλιές την 2α Ιουλίου 1903 . Μετά την ανακατασκευή της γραμμής Παλαιοφάρσαλου – Καλαμπάκας , το τμήμα της γραμμής από το Βελεστίνο μέχρι τον Παλαιοφάρσαλο, που παρέμεινε μετρικό, ετέθη εκτός κυκλοφορίας και επ’ αυτού κινείται μόνο το τροχαίο υλικό της «Εταιρείας Μουσειακών Σιδηροδρόμων» (ΕΜΟΣ) , την οποία ίδρυσαν ο «Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου» της Αθήνας και διάφορα πρόσωπα που είναι μέλη του (βλ. σχετική αναφορά στους «Μουσειακούς Σιδηροδρόμους») . 



ΤΕΚΜΗΡΙΩΤΗΣ:  Σπύρος Φασούλας

(Πηγή: Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμων)


Πηγές:
1) Αρχεία Δήμου Σκιάθου
2) π. Γεωργίου Σταματά «Ο Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Τριών Ιεραρχών Σκιάθου», Σκιάθος 1998
3) Ιστοσελίδα Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμων
4) Φωτογραφικό αρχείο Κων/νου Κουτούμπα, θεολόγου – αγιογράφου



Τρίτη 17 Δεκεμβρίου 2013

Έχω και κότερο, πάμε μια βόλτα;;;;;

Σας το αφιερώνω, βρε ατιμούλικα. Διότι τώρα κατάλαβα ότι πηγαίνετε φιρί φιρί. Τον τραβάει ο οργανισμός σας το φερετζέ. Όταν με το καλό έρθει ο πολυχρονεμένος ο εμίρης να χτίσει τη μαρίνα του μες στη μούρη μας. Χανουμάκια μου εσείς...



   Ήταν οι «παλιές, καλές εποχές» για τη Σκιάθο και για την τουριστική Μαγνησία εν γένει, ήμουν μικρή και χωρίς λόγο και άποψη – υποτίθεται – κι όμως το θυμάμαι πάρα πολύ καλά. Κι ας είναι 15 ολόκληρα χρονάκια πίσω. Με τι στόμφο και ενθουσιασμό πιπίλιζαν κάποιοι την καινούργια – τότε – καραμελίτσα ονόματι «μαρίνα». Τι για ανάπτυξη, τι για πρόοδο ακούγαμε, τι για νέες θέσεις εργασίας που θα άνοιγε η προοπτική μιας τουριστικής μαρίνας στην παραλία της Σκιάθου. Να’ ρχεται το Λατσέικο για γουικέντ και να’χουν κάπου οι άνθρωποι να ακουμπήσουνε το γιοτ, το κρις κραφτ και το ελικόπτερό τους. Να βγαίνει η Μαριάννα με τον Κούρκουλο (ζούσε τότε ο μακαρίτης) και να τρίζουνε οι λιμενοβραχίονες από το διαμαντικό. Να πάψουμε να νιώθουμε κομπλεξικοί καράβλαχοι και να γεμίσει το μάτι μας επιτέλους χλίδα ρε αδερφέ… Αυτά από τους προοδευτικούς. Γιατί υπήρχαν και οι άλλοι, οι συντηρητικούρες και σκοταδιστές, που δεν ήθελαν το φουα-γκρά και τη σαμπάνια και προτιμούσαν ούζο και μυδοπίλαφο. Κι επέμεναν κιόλας οι ψωνάρες ότι πιο όμορφα είναι τα φυσικά κατσάβραχα από τις γυαλιστερές τσιμεντόπλακες που τις σκουπίζεις με την παρκετέζα. Και δώστου ξανά και ξανά να προσπαθούν οι συντηρητικούρες να συγκινήσουν τους προοδευτικούς επικαλούμενοι τον Παπαδιαμάντη («ποιος είν’ αυτός, ρε συ;» «Εφοπλιστής ρε!  Δε θυμάσαι, ρε μ…κα, ειν’ αυτός που έχει το καράβι! Και δω είναι το σπίτι του και πήρε το όνομά του κι ο δρόμος…» Το άκουσα κι αυτό μέσα στην Παπαδιαμάντη κατακαλόκαιρο.) Και τις συζητήσεις και τα πειράγματα στα καφενεία για τα «βερνικωμένα κέρατα» - θα θυμούνται κάποιοι τα περί Βερνίκου. Και οι ειλικρινείς και οι «ψευτοφυλλάδες» που άλλα έλεγαν τότε (επειδή έτσι τους συνέφερε) και άλλα λένε τώρα (επειδή πάλι έτσι τους συμφέρει). Μόνο που θυμάμαι, η ρουφιάνα. Θυμάμαι σαν τον ελέφαντα και φάτσες και ονόματα. Κι ας ήμουν άπραγο φοιτηταριό. Θυμάμαι με τι μένος φώναζαν όλοι εναντίον όποιου επιχειρηματία είχε αντιρρήσεις στο θέμα «μαρίνα». Γιατί και καλά τολμούσε ο αντιδραστικός να αποδοκιμάσει τέτοιο έργο προόδου και πολιτισμού. Μα απλούστατα γιατί ένιωθε την απειλή της χρεωκοπίας να έρχεται και όλη του την περιουσία και τον κόπο να θάβεται κάτω από ουρανοκατέβατες νταμαρόπετρες. Γιατί δεν ήθελε ο σπαστικός να κλείσει το παλιομάγαζό του και να πιάσει μαιτρ σε εφοπλιστικό σαλόνι, το κορόιδο. Και να του χώνει η εφοπλίστρα και χαρτονομίσματα στο μποξεράκι, άμα τύχαινε να’ναι και λίγο ομορφόπαιδο.
   Τι να κάνω που θυμάμαι, η άτιμη. Και ποιοι και πόσοι ήταν αυτοί που έλεγαν «μαρίνα» κι έσταζε μέλι το στόμα τους. Μόνο που τώρα άλλαξαν παρέες. Και απόψεις. Ναι, αλλά τότε το ίδιο σχέδιο που τώρα λένε έκτρωμα τότε το ψήφιζαν και το ενέκριναν. Εμ το βρήκε έτοιμο τώρα και το ΤΑΙΠΕΔ, πού να ψάχνει για καινούργια; Και πού να μας πιστέψουνε τώρα ότι δε μας αρέσει, αφού από μας το βρήκαν; Άντε να τους πείσουμε ότι γίναμε ξαφνικά οικολόγοι και ευαισθητοποιημένοι…
   Ένα πράμα φοβάμαι, παιδιά: όταν τελικά έρθει η κακιά η ώρα κι έρθουν τα μαντρόσκυλα του ΤΑΙΠΕΔ να πάρουν αυτό που δεν τους ανήκει και φέρουν και το επίμαχο να μας το φορέσουν, εμείς όχι μόνο δε θα μιλήσουμε, αλλά θα αρπάξουμε στα δόντια την κοκκάλα που θα μας πετάξουν και θα πούμε κι ευχαριστώ. Και θ’ απομείνουμε απ’ έξω να κοιτάμε οι κοροϊδάρες – εκτός από τους πεντέξι γνωστούς καταφερτζήδες που πάνε με όλους και με όλα σαν την Κόκα-κόλα. Αυτούς δεν τους κλαίω – οι καταθέσεις τους μονάχα θα φτάσουν για καμιά τριανταπενταριά δεκαετίες ακόμα. Εμάς τους πολλούς βλάκες κλαίω. Μακάρι να βγω ψεύτρα. Κι άμα βγω μουντζώστε με.

Τετάρτη 16 Οκτωβρίου 2013

Θα σου δείξω εγώ!

Η αγαπημένη του φράση. Από πιτσιρίκι. Τί από πιτσιρίκι, από κούνια. Από πριν γεννηθεί. Σίγουρα μέσα από την κοιλιά της κυρίας Αριστέας – της μαμάς του – αυτό πρωτοψέλλιζε πριν ακόμα πει «ουά». Η εκδίκηση στο αίμα του. Ακριβώς σαν τον παππού του, που του’ δωσε και όνομα και χάρη – πανέξυπνος άνθρωπος, που οι κακές γλώσσες της εποχής του λέγανε και καλά ότι ήταν δωσίλογος. Μωρέ ας τον έφταναν έστω και στο μικρό του δαχτυλάκι. Όλα τα σπίτια της γειτονιάς ψόφαγαν στην πείνα τότε στην κατοχή, και μονάχα το σπίτι του Παναγή ξεχείλιζε αλεύρια και ζάχαρες και βουτύρατα χωριάτικα. Ας είχαν κι οι άλλοι την ίδια εξυπνάδα να καταφέρνουν τους Γερμανούς να’ ναι με το μέρος τους. Πανέξυπνος ο παππούς, όλους τους έφερνε βόλτα. Αλλά και τη μανία των άλλων δεν την άντεχε. Ακούς να του πετάνε πέτρες οι πιτσιρικάδες στο δρόμο και να τον λένε προδότη; Και προπαντός εκείνο το χαμένο του γείτονα. Εμ, με αριστερό πατέρα, τί θα βγει και το παιδί. Δεν του τη χάρισε λοιπόν ο παππούς, Θεός σχωρέστον. Μέσα απ’ τους πρώτους που μάζεψαν, τότε που κάνανε ξαφνική έφοδο στη γειτονιά, ήτανε κι ο γείτονας το παλιοκομμούνι. Καλά να πάθει κι ο μικρός, τους καθώς πρέπει ανθρώπους δεν τους πειράζουνε.
   Το 1963 άνοιξε για πρώτη φορά ο Παναγιώτης τα μάτια του σε τούτον δω τον κόσμο. Βέβαια με το που γεννήθηκε η κυρία Αριστέα φρόντισε να τον κάνει «Τάκη». Αρκετά το’ χε υποφέρει στη ζωή της το χοντροκομμένο χωριατοειδές «η κόρη του Πανάγου». Τώρα που η κόρη είχε πάρει μεγαλοδικηγόρο, όλα γύρω της έπρεπε πια να εξευγενιστούν-μαζί και το όνομα του βλασταριού της. «Τάκης» λοιπόν για το σπίτι, «Παναγιώτης» για το σχολείο. Και βέβαια τέρμα το χωριό, τώρα που ο μπαμπάς θα άνοιγε το νέο του γραφείο στην Αθήνα. Γιατί ήταν Αθηναίος ο μπαμπάς. Μεγαλοδικηγόρος από τους πιο γνωστούς – και με μεγάλα «δόντια» στην εξουσία βεβαίως. Με τη μαυραγορίτικη προίκα της η μαμά από τη μια, με τις πολιτικές γνωριμίες ο μπαμπάς απ’ την άλλη, καπάρωσαν αμέσως παλατάκι στα βόρεια προάστια κι ένα πολυτελές γραφείο στο κέντρο.
   Τυχερός από πολλές μεριές λοιπόν ο «Τάκης». Άτυχος μόνο για ένα πράγμα: το ότι κληρονόμησε στο ακέραιο την κακιασμένη φύση του μακαρίτη παππού. Εκδικητικός σαν ελέφαντας, γρήγορα έγινε ο μικρός δικτατορίσκος του σπιτιού – η μαμά ούτε κατά διάνοια να μαλώσει το παιδί και να το τραυματίσει ψυχικώς. Και το κερασάκι στην τούρτα: ο μικρός συνδύασε το μαλαματένιο χαρακτήρα του παππού Πανάγου με την παροιμιώδη βλακεία του θείου Αγησίλαου. Ο μικρός αδερφός του μπαμπά, ο θείος Αγησίλαος, ήταν από τους ανθρώπους εκείνους που γεννιούνται μόνο και μόνο για να κάθονται και για να ταλαιπωρούν τους άλλους. Είχε αγοράσει ένα πτυχίο στην Αγγλία – καλά καλά δεν ήξερε ακριβώς για ποια ειδικότητα, μόνο ότι είχε κάποια σχέση με το εμπόριο και με την αγορά. Αγόρασε και πλούσια σύζυγο. Κόρη Σαλονικιού κροίσου. Κουτί του ήρθε του Αγησίλαου. Λεφτά δικά του εννοείται δεν έβγαλε ποτέ. Δεν είχε εργαστεί ποτέ μα ποτέ στη ζωή του – αν και στα χαρτιά υποτίθεται ότι είχε αλυσίδα μπουτίκ στο Κολωνάκι, ανάθεμα όμως αν είχε ιδέα από εμπόριο. Απλώς εισοδηματίας ήταν. Άφηνε διευθυντές και υπαλλήλους να σπάζουν τα κόκκαλά τους και κείνος απλώς εισέπραττε. Πήγαινε τρεις τέσσερεις φορές το εξάμηνο για τα μάτια σε κάθε κατάστημα, γλυκομπάνιζε καμιά υπάλληλο, διάλεγε και καμιά καινούργια παραλαβή – και σε κοστούμι και σε υπάλληλο. Τα ραντεβού τα έκλεινε διακριτικά ο διευθυντής του καταστήματος. Τελείωνε απ’ αυτά και μην τον είδατε. Δεν καθόταν να δει πώς πάει η επιχείρηση, γιατί απλώς και να προσπαθούσε δε θα καταλάβαινε τίποτα. Δεν ήταν ακριβώς τεμπέλης, ήταν απλώς αθεράπευτα βλάκας. Πιο σωστά πανίβλακας. Καμάρωνε για τις ακριβοπληρωμένες κατακτήσεις του και πίστευε ότι ήταν μεγάλος εραστής. Στην πραγματικότητα, ήταν μεγάλος κερατούκλης. Η κυρία του φρόντιζε να του το ανταποδίδει και με το παραπάνω.
   «Πανάγος» λοιπόν ο Τάκης στο χαρακτήρα, «Αγησίλαος» στα γράμματα. Όσο και να προσπαθούσαν να του τα χώσουν στο κεφάλι… τίποτα. Μπουμπούνας. Τον έβαλαν στο ακριβότερο σχολείο, ιδιωτικό εννοείται – τι, θα κάνουμε τσιγκουνιές; Ή θα καταδεχτούμε να ανακατευτεί το παιδί μας με τα βρωμόπαιδα του κάθε παλιομαχαλά; Και πηγαινοερχόταν ο Τάκης με τη σάκα του γεμάτη και με το κεφάλι άδειο. Δασκάλα κατ’ οίκον εννοείται πάντα υπήρχε, ποτέ δε διάβαζε μόνος του – αλλά κι αυτή τραβούσε το διάολό της όχι μόνο για να του δώσει να καταλάβει πέντε δέκα βασικά πράγματα, αλλά και για να υποφέρει τις απαιτήσεις του. Ο μικρός άλλοτε έτρωγε την ώρα του μαθήματος, πασαλειβόταν παγωτό ή γέμιζε τον τόπο τσιπς, άλλοτε έπαιζε μπάλα μέσα στο σπίτι σπάζοντας πολλές φορές κρύσταλλα και πορσελάνες, κι άλλες φορές όταν αποφάσιζε να στρωθεί σε καρέκλα άρχιζε να κάνει γκριμάτσες, να ξύνει τη μύτη του και να κάνει τη φουκαριάρα τη δασκάλα να θέλει να τον σφάξει στο γόνατο σαν τραγί κι ύστερα καπάκι να τη δώσει απ’ το παράθυρο να ησυχάσει μια για πάντα. Το μόνο που την παρηγορούσε ήταν η παχιά αμοιβή – α όλα κι όλα, η κυρία Αριστέα τσιγκουνιές δεν έκανε. Όταν πρόκειται για τη μόρφωση του παιδιού… Και η δασκάλα έφευγε ολίγον τραυματισμένη, ολίγον ψυχωτική και αρκετά καλοπληρωμένη. Στο κεφάλι του Τάκη μια φορά δεν είχε μπει ούτε ένα άλφα.
   Κανονικά, με όλα αυτά ο Τάκης θα’ πρεπε να’ ναι ένα χαζό μεν, αλλά ευτυχισμένο αγγελούδι. Όλα στα πόδια του τα είχε. Κι όμως, από τον καιρό που πήγε σχολείο κι ανακατεύτηκε με άλλα παιδιά – το ίδιο καλοταϊσμένα και καλοζωισμένα με κείνον – κάτι άρχισε να τον ενοχλεί. Έγινε ακόμα πιο γκρινιάρης και κακότροπος. Στην αρχή, οι γονείς του ανησύχησαν: φαντάστηκαν χίλια δυο, ότι ίσως κάποιος συμμαθητής ή δάσκαλος κακομεταχειρίζεται το παιδί – ρώτησαν γνωστούς, πήγαν στη διευθύντρια του σχολείου, πήγαν σε παιδοψυχολόγο. Τίποτα, άκρη δε βγήκε. Κι όμως, ήταν απλό: ο Τάκης απλώς αντιδρούσε από τη φύση του στην ανθρώπινη επαφή. Τον ενοχλούσε η παρουσία των άλλων παιδιών μέσα στην αίθουσα. Ήθελε τη δασκάλα και την αίθουσα αποκλειστικά για τον εαυτό του: την αίθουσα για να την κάνει άνω κάτω και τη δασκάλα για να την παιδεύει. Όμως για πρώτη φορά του τα απαγόρευαν όλα αυτά. Στο σχολείο, τουλάχιστον. Κι επιπλέον, τον ενοχλούσε που μέσα στην τάξη εκτός από τους μπουμπούνες που ήταν σαν κι αυτόν υπήρχαν και τρεις-τέσσερεις πραγματικά καλοί μαθητές. Αυτούς ειδικά ο Τάκης δε μπορούσε να τους υποφέρει. Περνούσε βέβαια τις τάξεις, αφού τα παχιά δίδακτρα έπεφταν κανονικά και στην ώρα τους – όμως το κεφάλι του παρέμενε απελπιστικά άδειο. Κι όμως, παρ’ όλη τη φυσική βλακεία του καταλάβαινε το πόσο είχε μείνει πίσω σε διανοητικό επίπεδο. Και φυσικά λύσσαγε. «Θα σου δείξω εγώ!»
   Φουντωμένος λοιπόν κάθε μεσημέρι, αφού δε μπορούσε να ξεσπάσει στο σχολείο, ξεσπούσε στο σπίτι. Κι όπως δεν του χαλούσε χατήρι κι η Αριστέα, εξελισσόταν σ’ ένα αξιολάτρευτο τερατάκι που ήθελες κιόλας να το σπάσεις στο ξύλο στα πρώτα πέντε λεπτά γνωριμίας. Είχε πλέον καβαλήσει για τα καλά τη μάνα του, τον πατέρα του κι όλο το υπηρετικό προσωπικό του σπιτιού – και βέβαια δασκάλες, παιδοψυχολόγους κι όλους όσοι είχαν να κάνουν με την ανατροφή του «διαδόχου».
   Το μεγάλο αγκάθι όμως, που θα χωνόταν για καλά από τώρα και για τα μετέπειτα χρόνια στη μύτη του Τάκη, ήταν ο Γιώργος, ο γιος του κηπουρού. Στην ίδια ηλικία, αλλά μαθητής σε δημόσιο σχολείο. Τζάμπα σχολείο, δηλαδή. Φρίκη. Κι όμως, άριστος στα μαθήματα, λέγαν όλοι. Τον άκουσε μια μέρα κι ο ίδιος με τ’ αυτιά του: «Άριστα σε όλα, μπαμπά!» κι ο κηπουρός πέταξε τα σκαλιστήρια και τον σήκωσε στην αγκαλιά του. Σιγά το κατόρθωμα, να πάρει άριστα σ’ ένα βρωμοσχολείο που πάνε τα βρωμόπαιδα. Έτσι έλεγε η μαμά. Και κείνος «άριστα» έπαιρνε – όμως κάτι μέσα του του’ λεγε ότι μπροστά στο Γιώργο δεν έπιανε μπάζα. Και η επιβεβαίωση ερχόταν κάθε φορά που ο ίδιος, πεισματικά, του ζητούσε επίτηδες βοήθεια στα μαθήματα. Τον ρωτούσε διάφορα, με την κρυφή ελπίδα κάποια μέρα να τον ξεφτιλίσει. Κι όμως: ο Γιώργος τα έπαιζε όλα στα πέντε δάχτυλα, πανάθεμά τον. Ο Τάκης έβραζε – παράλληλα όμως σκεφτόταν ότι δε θα’ ταν άσχημα τουλάχιστον να επωφεληθεί. Άρχισε λοιπόν όλο και πιο συχνά να ζητάει τη βοήθειά του: ο Γιώργος από την άλλη, επειδή τον λυπόταν, έπαιρνε πολλές φορές το τετράδιο και του έλυνε προβλήματα, ή του έγραφε ασκήσεις. Και πάντα ολόσωστα, εννοείται. Και το αποκορύφωμα ήρθε όταν – στο γυμνάσιο, πια – ο Τάκης παρουσίασε στο Γιώργο ένα δύσκολο πρόβλημα στα μαθηματικά, κι ο Γιώργος το έλυσε μέσα σε λίγα λεπτά. Όταν όμως είδε τη λύση ο καθηγητής την άλλη μέρα, δεν πίστευε στα μάτια του: το γνωστό και μη εξαιρετέο στουρνάρι του είχε βρει μια εκπληκτική απόδειξη στο πρόβλημα, που ξέφευγε από τα καθιερωμένα και απαιτούσε πείρα μεγαλύτερη από της ηλικίας του. Στην αρχή έμεινε κάγκελο ο καθηγητής. Μετά,  άρχισε να τον παινεύει μπροστά σ’ όλη την τάξη, με τα θερμότερα λόγια. Μόνο τα κλάματα που δεν έβαλε.
   Κανονικά, ο Τάκης θα’ πρεπε να χαρεί. Κι όμως, δε χαιρόταν γιατί κατά βάθος το’ ξερε ότι τα «μπράβο» ήταν κλεμμένα. Ανήκαν σε άλλον. Ο ίδιος δεν ήταν ικανός να τα κερδίσει μόνος του. Τη δόξα του την είχε κλέψει άλλος. Αυτός, το αγκάθι του. Τον έπιασε η ίδια λύσσα. «Θα σου δείξω εγώ!» σκέφτηκε – και το’ δεσε κόμπο μέσα του. Πού, πότε, δεν είχε σημασία: κάποια μέρα θα φρόντιζε να τον εκδικηθεί.
   Τα χρόνια πέρασαν γρήγορα. Άλλαξαν πολλά.. Τα παιδιά τέλειωσαν το σχολείο – δηλαδή ο Γιώργος πήρε με άριστα το απολυτήριο, ενώ ο Τάκης αγόρασε με λεφτά του μπαμπά ένα απολυτήριο που έγραφε «άριστα» - η χώρα άλλαξε πολίτευμα, ο μπαμπάς του Τάκη άλλαξε πεποιθήσεις – τώρα ήταν πλέον δημοκράτης, από τους πιο θερμούς… Ο κηπουρός πήρε σύνταξη, έφυγε απ’ το σπίτι του μεγαλοδικηγόρου. Ο Γιώργος έδωσε πανελλήνιες και πέρασε από τους πρώτους στα μαθηματικά. Ο Τάκης έβγαλε εισιτήριο για το Λονδίνο για να νοικιάσει μεζονέτα και να πάει να γραφτεί σε μια σχολή που διάλεξε ο πατέρας του.
   Έξι χρόνια μετά – και να ο Γιώργος καθηγητής κιόλας σε γυμνάσιο. Και με διδακτορικό ήδη σε εξέλιξη. Και παντρεμένος με τον εφηβικό του έρωτα – συμμαθήτρια από το δημόσιο «βρωμοσχολείο», επίσης σπασικλάκι σαν κι αυτόν που κατάφερε να σπουδάσει γιατρός και τώρα δούλευε σε δημόσιο νοσοκομείο.
   Και να σου και καταφτάνει μια μαύρη κουρσάρα έξω από τη μονοκατοικία του μεγαλοδικηγόρου. Και βγαίνει κουστουμαρισμένος στην τρίχα, με πανάκριβο γυαλί και επίσης πανάκριβο βαλιτσάκι, και με μια επίσης πανάκριβα αγορασμένη μνηστή δίπλα του, ο κανακάρης της κυρίας Αριστέας. Που αφού αγόρασε ένα δίπλωμα και δύο μεταπτυχιακά-ο-Θεός-να-τα-κάνει, κι αφού ο μπαμπάς κατάφερε να μπαλώσει τα πράγματα ώστε να ξεμπερδέψουν και με το στρατιωτικό, επέστρεφε τώρα θριαμβευτής στην πατρική οικία του. Όλα ήταν ήδη κανονισμένα, το άρτι αφιχθέν βλαστάρι του μεγαλοδικηγόρου είχε πλέον όλα τα απαραίτητα προσόντα για να αρχίσει μια λαμπρή καριέρα. Ναι, σωστά καταλάβατε. Ο Τάκης θα πολιτευόταν. Το κόμμα του δημοκράτη πλέον μπαμπά του άνοιγε τις αγκάλες του, στις προσεχείς εκλογές θα ήταν στο συνδυασμό.
   Δυόμισι χρόνια ακόμα: ο Γιώργος έπαιρνε το διδακτορικό του, γινόταν ήδη γυμνασιάρχης. Η γυναίκα του εξαιρετική γιατρός, διευθύντρια στο τμήμα της. Δυο κλασικοί «τίμιοι βλάκες», που αρνιούνταν πεισματικά βρώμικα λεφτά και φακελάκια και προτιμούσαν να ζουν με δυο μισθούς και με την ευτυχία τους. Ο Τάκης ήδη βουλευτής, του κυβερνώντος κόμματος εννοείται, ανέβαινε σταθερά στην πολιτική ιεραρχία. Τα μαθήματα που δεν πήρε ποτέ σ’ όλη του τη ζωή, τα έπαιρνε τώρα με ρυθμό αστραπής. Είχε πλούσια σύζυγο, κόρη εφοπλιστή, είχε ιδιαιτέρα γραμματέα, είχε σύμβουλο, νομικούς, παρατρεχάμενους. Είχε μια στρατιά εγκέφαλους να σκέφτονται γι’ αυτόν. Έμαθε τη μυστική γλώσσα της πολιτικής, έμαθε να διαβάζει ανάμεσα από τις γραμμές, να συνεννοείται συνθηματικά, να ελίσσεται προστατεύοντας τον εαυτό του από τις κακοτοπιές. Και ανέβαινε.
   Λίγα χρόνια μετά. Να τος πια υπουργός Παιδείας ο Τάκης.. Ναι, ο Τάκης που ζητούσε τη βοήθεια ενός Γιώργου στα μαθηματικά. Και να σπάσει ο εξαποδώ το ποδάρι του, να τον καλέσουν στα εγκαίνια ενός  νέου σχολείου. Εκεί, σε μια βρωμογειτονιά. Στα προσφυγικά. Ήταν υποχρεωμένος να πάει. Πήγε λοιπόν. Και τι να δει.. αυτός, το αγκάθι του. Λυκειάρχης. Και λαμπρός καθηγητής. Και με περγαμηνές. Και διδακτορικά. Κι όμως, ο ψωνάρας δίδασκε σε δημόσιο σχολείο. Έτσι, για να κάνει το σπουδαίο. Και τώρα να στέκεται απέναντί του, με το κεφάλι ψηλά, κι όλα πάνω του να φωνάζουν «είμαι ανώτερος από σένα, εγώ πέτυχα, τα κέρδισα όλα με το σπαθί μου, εσύ τί είσαι; Ένα μεγάλο, τεράστιο αγορασμένο μηδενικό…».
   Σκυλομετάνιωσε που δέχτηκε να πάει στα εγκαίνια. Σκύλιασε που είδε τη γυναίκα του Γιώργου να τον κοιτάζει με λατρεία στα μάτια – εκείνος με τη δική του γυναίκα δεν κοιτάζονταν σχεδόν ποτέ. Όχι έτσι. Είχε αυτός τις γκόμενές του, είχε αυτή τους γκόμενούς της, μοιράζονταν την ίδια στέγη, το ίδιο τραπέζι και συχνά το ίδιο κρεβάτι. Και μέχρι εκεί. «Αυτό» δεν το’ χε ποτέ. Ήταν διπλωματούχος βλάκας κερατάς και το’ ξερε. Αλλά να τους βλέπει τώρα έτσι μπροστά στα μάτια του… «Θα μου το πληρώσεις!» άκουσε μέσα του το μικρό Τάκη να γρυλίζει με κακία.
   Και να που ήρθε επιτέλους η ώρα: αυτή η ώρα που περίμενε ο Τάκης χρόνια και χρόνια. Η ώρα που – αυτός, το αγκάθι του – θα του το πλήρωνε. Πέρασαν οι μέρες του τότε, ήρθαν τα ζοφερά χρόνια του σήμερα: η ψεύτικη ευδαιμονία ψόφησε σαν σκνίπα, το χρυσό όνειρο διαλύθηκε. Η παράταξη του Τάκη – που βέβαια, μετά από πολλά σκαμπανεβάσματα είχε σκαρφαλώσει και πάλι στην εξουσία – αποφάσισε ότι, αφού τα λεφτά δεν έφταναν για όλους, κάποιοι έπρεπε να πληρώσουν. Κάποιοι «τίμιοι βλάκες», σαν το Γιώργο και τη γυναίκα του. Ο Τάκης φυσικά, ολοπρόθυμα και υπάκουα, ακολούθησε την κυβερνητική γραμμή και προσυπέγραψε με τα μεγάλα αφεντικά τις μεγάλες συμφωνίες του κρατικού ξεπουλήματος. Πάντα με τελικό στόχο την ανάπτυξη. Του άρεσε του Τάκη αυτή η λέξη, τη μεταχειριζόταν συχνά στις δημόσιες εμφανίσεις του.
   Άρχισαν οι απολύσεις και τα κλεισίματα σχολείων. Στο σχολείο που ήταν πλέον λυκειάρχης ο Γιώργος, πραγματική σφαγή. Έφυγαν παραπάνω από τους μισούς συνάδελφους, τα τμήματα συρρικνώθηκαν. Άδικα ο Γιώργος πλημμύριζε τον κόσμο επιστολές και διαμαρτυρίες, άδικα φώναζαν οι γονείς κι οι μαθητές. Σε λίγο ο Γιώργος είδε το μισθό του να κόβεται στο μισό. Την ίδια ώρα, η γυναίκα του μάθαινε ότι το νοσοκομείο κλείνει. Έτσι απλά. Γιατί, λέει, επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό χωρίς ουσιαστικά να παράγει έργο. Δεν ήταν έργο οι δεκάδες ζωές που έσωζε η ίδια κι οι συνάδελφοί της εκεί μέσα λοιπόν. Και βγήκε στους δρόμους, και φώναξε. Ώσπου είδε μια μέρα το νοσοκομείο να της κλείνει την πόρτα.
   Και να, Οκτώβρης του 2013. Όλοι πενηντάρηδες πλέον. Ο Τάκης, με αγορασμένο απολυτήριο, αγορασμένο πτυχίο, αγορασμένα μεταπτυχιακά, αγορασμένη σύζυγο – ένα από τα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης. Και πάντα ο ίδιος αθεράπευτα κακιασμένος βλάκας. Κι από την άλλη, ο Γιώργος κι η – απολυμένη πλέον – γυναίκα του. Με αληθινά πτυχία, διδακτορικά, λαμπρή καριέρα κι οι δυο. Και με μισό μισθό. Συγχαρητήρια, Τάκη, τα κατάφερες επιτέλους.

   Σας θυμίζει κάτι; Ε, λοιπόν, οποιαδήποτε ομοιότητα με υπαρκτά πρόσωπα και καταστάσεις, δεν είναι καθόλου μα καθόλου συμπτωματική.


Τετάρτη 2 Οκτωβρίου 2013

Cyanide Bliss!

Πρόδρομος Ισόπουλος: "ο κύριος καθηγητής". Μαθαίνω ότι έφυγε πρόσφατα. Δεν πρόκειται να ξεχαστεί, όμως. Ούτε από το χώρο της Αναλυτικής Χημείας-ούτε κι από μας, που τον γνωρίσαμε...
Πρώτα πρώτα μια διευκρίνιση: το παρακάτω κείμενο δεν είναι δικό μου. Η μόνη μου σχέση με τον άγνωστο αρθρογράφο - πέρα από την ταύτιση των απόψεων φυσικά! - έχει να κάνει με το ότι κι οι δυο περάσαμε από τα έδρανα του Τμήματος Χημείας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων-και ειδικά από το μάθημα Χημικής Φαρμακολογίας που δίδασκε ο αξέχαστος Πρόδρομος Ισόπουλος, ο "κύριος καθηγητής" με την ολύμπια παρουσία, τις ανεξάντλητες γνώσεις, το μοναδικό χάρισμα επικοινωνίας με τους φοιτητές. Δάσκαλος με όλη τη σημασία της λέξης. Που μας έπαιρνε μεσημέρι Κυριακής για μια μίνι εκδρομή στο νησί των Ιωαννίνων, για τσίπουρο και κουβεντούλα. Όλο το τμήμα. Μεγαλείο και απλότητα-αυτά που κάνουν τον αληθινό δάσκαλο. Καλό ταξίδι και καλή αντάμωση, κύριε καθηγητά. Ναι, κατάφερα να γίνω χημικός του πάγκου, όπως λέγαμε. Οι συνθήκες δε με άφησαν να μάθω περισσότερα κοντά σας, όμως αυτά που έμαθα τα κρατάω σαν πολύτιμη παρακαταθήκη. Καλή αντάμωση.

Και μια φιλική ματιά στον άγνωστο αρθρογράφο-συμφοιτητή: η σελίδα σου, συνάδελφε, "κατέβηκε" βάναυσα-καταλαβαίνω για ποιούς λόγους. Το εξαιρετικό άρθρο σου όμως το αναπαράγω, σε πείσμα των καιρών. Ελπίζω να το δεις και να χαρείς.


"Δεν θέλει και πολύ φιλοσοφία για να καταλάβεις ότι ένα σύνολο δεν είναι το αλγεβρικό άθροισμα των μερών του. Στην περίπτωση της σελίδας γνωστής εταιρίας εξόρυξης χρυσού σχετικά με το κυανιούχο νάτριο, μπορεί κανείς να διαπιστώσει πώς μπορείς να αλλάξεις το πεδίο της συζήτησης, να χειριστείς το κοινό ώστε να αποδεχθεί την άποψή σου, χρησιμοποιώντας μόνο μικρά κομμάτια αλήθειας και κανένα ψέμα. Πρέπει να πω πως βγάζω το καπέλο στον άνθρωπο που έγραψε το κείμενο. Ξέρει να κάνει τη δουλειά του, το δίχως άλλο!
Ας μου επιτραπεί όμως να σχολιάσω με τη σειρά μου κάποια από αυτά τα μικρά κομμάτια αλήθειας. Σημειώνω ότι δεν είμαι ειδικός στην εξόρυξη χρυσού, και έτσι δεν θα πιάσω καθόλου αυτό το ζήτημα, ούτε το ζήτημα του ποια θα πρέπει να είναι, και με ποιο τρόπο θα γίνεται η εκμετάλλευση του εθνικού πλούτου. Αφού όμως ο συντάκτης του κειμένου επέλεξε να ακολουθήσει αυτήν την τακτική, νομιμοποιούμαι να σχολιάσω σημείο προς σημείο. (Με τα Italics αναφέρεται το κείμενο της σελίδας ως έχει (τελευταία ανάκτηση 3/3/2013) ενώ με τα regular, τα δικά μου σχόλια)
Το κυάνιο αποτελεί φυσική ένωση που μοριακά αποτελείται από άνθρακα και άζωτο.
 Είναι απόλυτα ακριβές. Επίσης είναι ακριβές ότι το μόριο της Ηρωίνης αποτελείται από άνθρακα, υδρογόνο, άζωτο και οξυγόνο. Είναι γνωστό ότι όλες οι ενώσεις αποτελούνται από άτομα. Το ότι είναι (και) φυσική δένει με το παρακάτω:
Το κυάνιο σχηματίζεται φυσικά. Παράγεται και χρησιμοποιείται από φυτά και ζώα.
 Το ίδιο ισχύει και για το δηλητήριο των φιδιών. Το ότι κάτι είναι «φυσικό προϊόν» δεν σημαίνει ότι είναι και υγιεινό. 
Η μεταλλευτική βιομηχανία του χρυσού χρησιμοποιεί το κυάνιο για την εξόρυξη του χρυσού εδώ και πολλές δεκαετίες.
Απόλυτα ακριβές. Το ίδιο ισχύει και για την παραγωγή ενέργειας με την καύση του λιγνίτη και ένα σωρό άλλες βιομηχανικές πρακτικές που επιβαρύνουν το περιβάλλον.
Το κυάνιο αποτελεί χημικό που χρησιμοποιείται ευρέως και είναι απαραίτητο στον σύγχρονο κόσμο. Πάνω από 1.300.000 τόνοι κυανίου παράγονται ετησίως.
Είναι πράγματι απαραίτητο με δεδομένη τη συγκεκριμένη βιομηχανία και οικονομία. Την ίδια που έχει καταστρέψει το φυσικό περιβάλλον του πλανήτη δηλαδή. Όσο για το νούμερο, δεν με εντυπωσιάζει. Περισσότερο με εντυπωσιάζει το ότι κάθε χρόνο παράγονται στην Ευρώπη μόνο περίπου 1,5 δισεκατομμύρια τσιγάρα.
Το κυάνιο χρησιμοποιείται σε πολλές βιομηχανικές δραστηριότητες, ενώ μόνο το 18%  της παγκόσμιας παραγωγής κυανίου χρησιμοποιείται στην μεταλλευτική βιομηχανία.
Πολλοί μαθητές μου λένε: «Γιατί κάνετε σε μένα παρατήρηση κύριε? Αφού είναι κι άλλοι που κάνουν φασαρία!»
 Όπως πολλές άλλες ουσίες (π.χ. αλκοόλ), μπορεί να επιφέρει τον θάνατο όταν λαμβάνεται σε υψηλές συγκεντρώσεις, αλλά δεν προκαλεί καμία χρόνια ασθένεια ή περιβαλλοντικό πρόβλημα όταν υπάρχει σε χαμηλές περιεκτικότητες.
Ένας από τους μεγάλους προπάτορες της Επιστήμης μου, ο Παράκελσος, τόνιζε τη σημασία της δοσολογίας: Η δόση είναι που ξεχωρίζει το φάρμακο από το δηλητήριο!
Η αλήθεια είναι ότι και μαγειρικό αλάτι αν καταναλώσεις με τη σέσουλα, πάλι μπορεί να «επιφέρει το θάνατο». Η σύγκριση με το αλκοόλ όμως είναι άστοχη: Μπορείς να πιείς αρκετές μπύρες χωρίς να κινδυνεύεις (εκτός αν είσαι τόσο κρετίνος που πίνεις και οδηγείς!) ενώ μια μικρή ποσότητα κυανίου (ακόμη και 0,2g) σε στέλνει στον άλλο κόσμο μέσα σε δευτερόλεπτα!
Δεν ανήκει στα βαρέα μέταλλα
Εάν μαθητής μου, έγραφε ότι το κυάνιο είναι μέταλλο και μάλιστα βαρύ, θα τον είχα κόψει χωρίς δεύτερη κουβέντα! Η μόνη σχέση του κυανίου με το Heavy Metal είναι το τραγούδι Cyanide των μεγάλων Metallica…
 Το κυάνιο δεν είναι καρκινογόνο ή ραδιενεργό
Σωστό. Το ίδιο ισχύει και για μια σφαίρα, όμως μπορεί να σε σκοτώσει.
Το κυάνιο μπορεί παρασκευαστεί, να αποθηκευτεί, να μεταφερθεί και να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια
Ναι μπορεί! Όμως η αλήθεια είναι ότι τα ατυχήματα που αφορούν το κυάνιο (από διαρροές, ρήξη φραγμάτων, ατυχήματα στις μεταφορές) είναι ξακουστά στον μαγικό κόσμο των περιβαλλοντικών καταστροφών.
Η ένωση του υδροκυανίου (HCN) υπάρχει σε πολλά φρούτα, λαχανικά, στρείδια και ξηρούς καρπούς όπως βερίκοκα, κουκιά, φασόλια, σόγια, κάσιους, κεράσια, κάστανα, κόκκοι δημητριακών, φακές, νεκταρίνια, ροδάκινα, φυστίκια, φυστίκια αιγίνης, πατάτες, καρύδια κ.α.
Είναι αλήθεια. Όμως η απάντηση δίνεται από το ίδιο το κείμενο λίγες γραμμές παρακάτω:
Φυτά όπως το τριφύλλι και το ζαχαρότευτλο αποτελούν γνωστές πηγές δηλητηριασμού από κυάνιο σε κατοικίδια ζώα και ανθρώπους.
Η δηλητηρίαση από κουκιά είναι από τις πιο γνωστές περιπτώσεις μη-μικροβιακής τροφικής δηλητηρίασης. Ο παιδίατρος θα απαγορέψει την κατανάλωσή τους στη μητέρα που θηλάζει, καθώς ακόμη κι αν η ποσότητα του κυανίου δεν βλάψει εκείνη, μπορεί να βλάψει το νεογνό μέσω του μητρικού γάλακτος.
Κυανιούχες ενώσεις βρίσκονται σε καθημερινές πηγές όπως στα καυσαέρια των αυτοκινήτων, στον καπνό των τσιγάρων, στο αλάτι τόσο στο επιτραπέζιο όσο και στους δρόμους.
Θυμίζω απλά ότι στο πακέτο των τσιγάρων το γεγονός αυτό αναγράφεται ως προειδοποίηση…
Το κυάνιο χρησιμοποιείται σε φαρμακευτικές χρήσεις όπως για παράδειγμα κατά του καρκίνου στο σκεύασμα laetrile
Δεν ξέρω γιατί αναφέρεται το Laetrile (η Αμυγδαλίνη δηλαδή). Πράγματι η ουσία αυτή φέρει την κυανομάδα, πράγματι προπαγανδίστηκε και πουλήθηκε τρελά σαν αντικαρκινική θεραπεία, όμως εξ’όσων γνωρίζω ήταν μια χαρακτηριστική περίπτωση «νερού καματερού»… 
Τα μεταλλεία χρυσού χρησιμοποιούν αραιά διαλύματα κυανιούχου νατρίου (NaCN), από 0,01 έως 0,05% κυάνιο (100 έως 500 ppm – μέρη στο εκατομμύριο).
 Το κυανίδιο συμπλέκει μέταλλα όπως ο χρυσός ακόμη και σε πολύ αραιά διαλύματα. Και?
H διαδικασία διάλυσης των μετάλλων με κυανιούχο νάτριο λέγεται εκχύλιση.
Ο ακριβής όρος είναι Cyanide Leaching. Ευχαριστώ
Η καταστροφή των κυανιόντων θα γίνεται με χημική οξείδωση μέσω της διαδικασίας που ονομάζεται INCO  – SO2 + οξυγόνο.
Η διαδικασία INCO είναι πράγματι πολύ αποτελεσματική, πράγμα που μπορεί να διαπιστώσει κανείς με μια ματιά στη σχετική βιβλιογραφία. Από την ίδια βιβλιογραφία θα πληροφορηθεί ότι έχει και μειονεκτήματα, όπως κάθε βιομηχανική διεργασία.
Το εργοστάσιο επεξεργασίας θα λειτουργεί με μηδενική απόρριψη στο περιβάλλον
Το «θα» δεν αποτελεί επιστημονικό δεδομένο. Ένας από τους «νόμους» του εργαστηριακού επιστήμονα είναι ότι «τα σημαντικότερα ατυχήματα συμβαίνουν σε κείνον που πιστεύει ότι δεν θα του συμβεί κανένα!»
Αυτά τα ολίγα από μένα. Θα κλείσω με μια ανάμνηση. Ο κορυφαίος καθηγητής και showman της Αναλυτικής Χημείας, Πρόδρομος Ισόπουλος, μας έδινε χαριτολογώντας μια συμβουλή: Εάν είστε στο εργαστήριο –μας έλεγε- και μυρίσετε πικραμύγδαλο, πηδήξτε απ’το παράθυρο αμέσως! Σε όποιον όροφο κι αν βρίσκεστε, έχετε περισσότερες πιθανότητες να επιβιώσετε.
Α, Ξέχασα! Πώς στο καλό έλεγαν εκείνη τη μεγάλη εμφάνιση του κυανίου στην Ιστορία της Βαρβαρότητας?

Σωστά!  Zyklon B…"